List giữ các phần tử theo thứ tự, và bạn lấy phần tử ra bằng vị trí. Nhưng nhiều dữ liệu tự nhiên đi theo cặp: tên món và giá, tên đăng nhập và thông tin người dùng, quần đảo và tỉnh thành quản lý. Với những dữ liệu này, bạn muốn tra theo tên chứ không theo vị trí. Python có dictionary cho việc đó. Bài này giới thiệu cách tạo, đọc, sửa, duyệt dictionary, và cách lồng dictionary với list.

Đến giờ, chương trình của mình luôn chạy giống nhau, từ dòng đầu tới dòng cuối. Nhưng chương trình thực tế phải phản ứng theo tình huống: người dùng nhập sai mật khẩu thì báo lỗi, khách dưới 4 tuổi thì miễn vé, món khách gọi đã hết thì xin lỗi. Bài này giới thiệu điều kiện và câu lệnh if để làm việc đó.

Ở bài 3, mỗi lần làm gì với list là mình phải viết index của từng phần tử. List có 3 phần tử thì còn làm được, list có 3000 phần tử thì không. Bài này giới thiệu vòng lặp for để xử lý toàn bộ list bằng vài dòng code, cách tạo list số, cách lấy một phần của list, và tuple, một dạng list không sửa được.

Ở bài trước, mỗi biến giữ một giá trị. Nhưng dữ liệu thực tế thường đi theo nhóm: danh sách khách mời, các món trong thực đơn, các tỉnh thành bạn muốn đi. Tạo một biến cho từng thứ thì không ổn. Python có list để giữ cả nhóm trong một biến, và bài này giới thiệu cách tạo, đọc, sửa, thêm, xóa và sắp xếp list.

Chương trình nào cũng làm việc với dữ liệu: tên người dùng, giá một món hàng, nội dung một tin nhắn. Trước khi viết được thứ gì có ích, bạn cần biết cách lưu những dữ liệu đó lại và xử lý chúng. Bài này giới thiệu biến, hai kiểu dữ liệu đơn giản nhất là chuỗi và số, và cách ghi chú trong code.

Nhiều bài trên blog này dùng Python để minh họa: gọi API, xử lý dữ liệu, viết script tự động hóa. Nếu bạn chưa từng viết một dòng code nào, đọc những bài đó sẽ khá vất vả. Series “Python cơ bản” viết ra để lấp khoảng trống đó. Đọc hết series, bạn sẽ nắm được những khái niệm lập trình nền tảng và đủ sức theo các bài nâng cao hơn.